Otomasyon arttıkça insan hatası neden daha pahalı?

İlk bakışta ters gibi geliyor. Daha çok otomasyon varsa, daha az hata olması gerekmez mi?

Keşke mesele bu kadar basit olsaydı.

 

Gerçekte olan şu: Otomasyon arttıkça hata sayısı azalıyor, ama tek bir hatanın etkisi büyüyor.

 

Eskiden hatalar yaygındı ama sınırlıydı

Manuel işlerin yoğun olduğu dönemlerde hata yapmak normaldi.

Bir yerde yanlış girilen bir veri, yanlış atılan bir mail, eksik yapılan bir işlem…

Hata olurdu ama genelde yerel kalırdı.

 

Bir kişi hata yapar, bir dosya etkilenirdi.

Düzeltmesi zahmetliydi ama etkisi sınırlıydı.

 

Otomasyon hatayı çarpar

Otomasyonun doğası gereği bir şey doğruysa her seferinde doğru,

yanlışsa her seferinde yanlış çalışır.

 

Yanlış tanımlanmış bir kural, eksik düşünülmüş bir senaryo, gözden kaçan küçük bir detay…

Bunlar otomasyon içinde tek tek hata değil, çoğaltılan hata hâline gelir.

 

Bir kişinin bir kez yapacağı hatayı, sistem saniyeler içinde binlerce kez yapabilir.

 

İnsan artık daha az müdahale ediyor ama daha kritik noktada duruyor

Otomasyon arttıkça insan “yapan” değil, “karar veren” konuma geçiyor.

Ve bu rol değişimi çok önemli bir şeyi beraberinde getiriyor:

 

İnsan hatası azaldı ama yanlış kararın bedeli yükseldi.

 

Bir butona basmak, bir akışı onaylamak, bir sistemi devreye almak…

Bu küçük gibi görünen anlar, otomasyonla birleştiğinde zincirleme etki yaratıyor.

 

En pahalı hatalar genelde “çok güvendik” anlarında olur

Otomasyon güven verir.

“Zaten sistem kontrol ediyor” hissi oluşur.

Ama tam da bu noktada şu risk ortaya çıkar:

• Uyarıları okumamak

• Varsayılan ayarları sorgulamamak

• “Bir şey olursa sistem yakalar” diye düşünmek

 

Oysa otomasyon, söylediğini yapar, düşündüğünü değil.

 

İnsan hatası artık teknik değil, zihinseldir

Bugün en pahalı hatalar yanlış tıklamalar değil.

Yanlış varsayımlar, yanlış kabuller, eksik sorulan sorular.

• “Bu senaryoda ne olur?” diye sormamak

• “Bu kural her duruma uyar mı?” diye düşünmemek

• “Bu sistemi kim, ne zaman kontrol edecek?” sorusunu atlamak

 

İşte otomasyon çağında insan hatası tam olarak burada pahalılaşıyor.

 

Bu yüzden otomasyon insanı ortadan kaldırmaz

Tam tersine, daha bilinçli hâle gelmesini zorunlu kılar.

Otomasyon arttıkça insanın görevi:

• Daha çok kontrol etmek

• Daha çok sorgulamak

• Daha az ama daha doğru müdahale etmek

 

Bu bakış açısını merkeze alan yapılar, teknolojiyi hız için değil sorumlulukla ele alır. Yobodobo’nun yaklaşımı da bu noktada insanı sistemin dışına değil, merkezine koyar.

 

Son söz

Otomasyon hatayı bitirmez.

Hatanın şeklini değiştirir.

Eskiden hata çoktu ama küçüktü.

Şimdi hata az ama etkisi büyük.

 

Bu yüzden otomasyon çağında en değerli beceri hız değil;

dikkat, sorgulama ve sorumluluk alma becerisidir.